Laxá kjós – Vatnshlot 10-746 -R

Grein/Linkur:  Laxá kjós – vatnshlot 10-746 -R (smella hér til að sjá vatnshlotið)

Höfundur:  Vatnsidnadur.net

Heimild:  

.

.

Apríl 2026

Laxá í Kjós 

Laxá í Kjós er ein þekktasta laxveiðiá landsins og rennur um gróið og fjölbreytt landslag í Kjósarhreppi. Áin er þekkt fyrir mikla náttúrufegurð, fjölbreyttar hyljabyggingar og sterka laxagengd. Hún er jafnframt mikilvæg fyrir lífríki, útivist og menningararf svæðisins. Þórufoss er efst í Laxá1 í Kjós, Laxá2 er frá Stard

Staðsetning

Kjósarhreppur, norðan við Hvalfjörð. Um 35–40 mínútna akstur frá Reykjavík.

Lengd

U.þ.b. 25 km frá upptökum að ósi í Hvalfirði.

Breidd

Breytileg:

• 6–20 metrar á efri svæðum
• 20–40 metrar á neðri svæðum

Myndast af

Laxá á upptök sín í lindum, lækjum og mýrum í fjalllendi ofan Kjósar, m.a. við:

• Stíflisdal
• Meðalfellsvatn (helsti vatnsgeymir árinnar)
• Fjölmargar smálækjar og lindir sem renna úr fjallshlíðum

Einstök einkenni

• Ein frægasta laxveiðiá Íslands með langa sögu.
• Mjög tært vatn, sérstaklega á efri svæðum.
• Fjölbreytt hyljakerfi: breiðir, strengir, fossar og djúpir hylir.
• Áin rennur í gróið dal- og móbergslandslag, með fallegum bökkum og víðernisblæ.
• Mikilvæg fyrir fuglalíf, sérstaklega vaðfugla og andfugla.

Aðgengi

Gott aðgengi á mörgum stöðum:

• Bílastæði við veiðistaði og gönguleiðir
• Vegir meðfram stórum hluta árinnar
• Hentar vel fyrir útivist, göngur og náttúruskoðun

Sum svæði eru þó eingöngu aðgengileg með leyfi vegna veiðiréttar.

Vatnsmagn

• Fremur stöðugt vegna lindarupptaka og Meðalfellsvatns.
• Getur aukist verulega í leysingum og miklum rigningum.
• Flóð geta orðið á haustin og vorin.

Tegund vatns

• Lindar- og yfirborðsvatn, mjög tært á efri svæðum.
• Hitastig breytilegt eftir árstíðum, en almennt kalt.

Líf í ánni

• Lax (mjög sterkur stofn, eitt þekktasta laxveiðisvæði landsins)
• Bleikja (aðallega á efri svæðum og í tengdum lækjum)
• Urriði (í minni mæli)
• Botndýr: mýlirfur, burstaormar, skordýralirfur o.fl.

Þjóðsögur og menning

Laxá í Kjós kemur víða við í:

• Eldri veiðisögum og frásögnum bænda
• Þjóðsögum um huldufólk í Kjós
• Heimildum um fyrstu skipulögðu laxveiðar á Íslandi
• Ferðalýsingum frá 19. og 20. öld

Áin hefur verið veiðisvæði erlendra aðalsmanna og síðar íslenskra veiðimanna í áratugi.

Gönguleiðir

• Laxárdalur – falleg ganga meðfram ánni
• Meðalfellsvatn → Laxá – vinsæl leið fyrir fjölskyldur
• Neðri Laxá → Hvalfjörður – lengri leið með miklu útsýni
• Tengingar við Esju og Kjósarheiði fyrir lengri ferðir

Í menningu og kvikmyndum

Laxá í Kjós hefur verið notuð í:

• Veiðimyndbönd og heimildarmyndir
• Ljósmyndaverkefni um íslenska náttúru
• Auglýsingar tengdar útivist og ferðamennska

.

.

.

.