Helgufoss, kaldakvísl – Vatnshlot 104-819-R

Grein/Linkur:  Helgufoss, kaldakvísl – Vatnshlot 104-819-R  (smella hér til að sjá vatnshlotið)

Höfundur:  Vatnsidnadur.net

Heimild:  

.

.

Mars 2026

Helgufoss Köldukvísl

Helgufoss er fallegur og tiltölulega lítill foss í Köldukvísl í Mosfellsdal, rétt ofan við Álafoss og innan vinsæls útivistarsvæðis. Fossinn er þekktur fyrir rólega umgjörð, greiðfært aðgengi og fjölskylduvænt landslag.

Staðsetning

Mosfellsdalur, um 20–25 mínútna akstur frá Reykjavík.

Hæð

U.þ.b. 12–15 metrar (breytilegt eftir mælingum).

Breidd

3–6 metrar, eftir vatnsmagni.

Myndast af

Köldukvísl, ein af þverám Leirvogsár.

Einstakt einkenni

Fossinn fellur í fallegt hraun- og móbergslandslag, með náttúrulegum bökkum sem mynda mjúkar sveigjur og litríkar jarðmyndanir. Svæðið er sérstaklega vinsælt fyrir ljósmyndun á haustin.

Aðgengi

Mjög gott.

• Bílastæði við Helgufoss-stíg.
• Léttur göngustígur (5–10 mínútur).
• Hentar fjölskyldum og ferðamönnum án sérbúnaðar.

Köldukvísl – Áin sem myndar fossinn

Upptök

Köldukvísl á upptök sín í mýrum og lindum ofan Mosfellsdals, m.a. í grennd við Mosfellsheiði.

Lengd

U.þ.b. 10 km áður en hún sameinast Leirvogsá.

Vatnsmagn

Stöðugt yfir árið, en getur aukist verulega í leysingum og rigningum.

Tegund vatns

Kalt lindar- og yfirborðsvatn, fremur tær á sumrin.

Líf

Lax og bleikja finnast í Leirvogsá neðar, en í Köldukvísl ofan Helgufoss er fyrst og fremst smáfiskur og botndýr.

Þjóðsögur og goðsagnir

Helgufoss er nefndur eftir Helgu Bárðardóttur, dóttur Bárðar Snæfellsáss. Samkvæmt sögnum á Helga að hafa dvalið í Mosfellsdal um tíma, og fossinn var talinn eitt af athvarfum hennar. Í eldri heimildum er fossinn nefndur „Helgufoss í Köldukvísl“ og tengdur huldufólki og verndarvættum dalsins.

Gönguleiðir

• Helgufoss-stígur: Létt og greiðfær leið frá bílastæði að fossinum.
• Köldukvíslarstígur: Heldur lengri ganga meðfram ánni, vinsæl hjá fjölskyldum.
• Helgufoss → Álafoss: Skemmtileg og auðveld leið niður dalinn.
• Tengingar við Mosfellsheiði: Fyrir lengri göngur og útsýni yfir allan dalinn.

Í menningu og kvikmyndum

Helgufoss hefur verið notaður í:

• Ljósmyndaverkefni og auglýsingar.
• Útivistarmyndir og ferðamannamyndbönd.
• Nokkur íslensk tónlistarmyndbönd (óformleg skráning).

.

.

.

.

.

.