Bumerangue Brasilíu – Stærsti olíu og gasfundur BP í aldarfjórðung

Grein/Linkur: Bumerangue Brasilíu – Stærsti olíu og gasfundur BP í aldarfjórðung
Höfundur: Vatnsiðnaður
Heimildir: BP, brasilíska olíu- og gasstofnunin ANP og Reuters

Málaflokkur: Orka, sagan
Upphaflega tilkynnt: Ágúst 2025
Grein tekin saman og uppfærð: Ágúst 2026

.

Myndir/kort: Staðsetning Bumerangue-blokkarinnar á Santos-hafsvæðinu. Blokkin liggur um 404 kílómetra suður-suðaustur af Rio de Janeiro. Nákvæm staðsetning rannsóknarholunnar hefur ekki verið birt opinberlega..

.

Ágúst 2026

Stærsti olíu- og gasfundur BP í aldarfjórðung undan ströndum Brasilíu

Breska orkufyrirtækið BP tilkynnti í ágúst 2025 um umfangsmikinn olíu- og gasfund í Bumerangue-rannsóknarblokkinni á Santos-hafsvæðinu undan suðausturströnd Brasilíu. Fundurinn er sá stærsti hjá fyrirtækinu í 25 ár. Rannsóknir sem fylgdu í kjölfarið bentu til þess að um átta milljarðar tunna af olíuígildum gætu verið í jarðmynduninni. Enn á þó eftir að staðfesta hversu stór hluti auðlindarinnar er tæknilega og fjárhagslega vinnanlegur.

Fundurinn var staðfestur við borun rannsóknarholunnar 1-BP-13-SPS í Bumerangue-blokkinni, um 404 kílómetra suður-suðaustur af Rio de Janeiro. Blokkin er á Santos-hafsvæðinu, einu mikilvægasta olíu- og gasvinnslusvæði Brasilíu, og liggur að stórum hluta innan svonefnds forsaltsvæðis landsins.

Forsaltslögin eru djúp jarðlög undir þykkum saltlögum sem mynduðust þegar Suður-Ameríka og Afríka skildu að fyrir meira en 100 milljónum ára. Þar hafa á síðustu tveimur áratugum fundist einhver stærstu olíu- og gasforðabúr heims.

Borholan nær tæpa sex kílómetra niður

Borholan var boruð þar sem sjávardýpið er 2.372 metrar. Frá sjávarbotni var borað áfram niður á 5.855 metra dýpi. Heildarfjarlægðin frá sjávarborði að botni holunnar er því rúmlega átta kílómetrar.

Þetta undirstrikar umfang og tæknilega erfiðleika verkefnisins. Vinnsla á slíku dýpi krefst sérhæfðra bor- og framleiðsluskipa, fjarstýrðs neðansjávarbúnaðar og leiðslukerfa sem þurfa að standast mikinn þrýsting, lágt hitastig og tærandi efni.

Upphaflegar mælingar bentu til um 500 metra þykkrar kolvetnissúlu. Frekari rannsóknir BP sýndu síðar að heildarþykkt hennar gæti verið um 1.000 metrar. Þar af eru áætlaðir um 100 metrar sem innihalda hráolíu og um 900 metrar sem innihalda gas og gasþétti, eða svonefnt gas-condensate.

Bergið er talið vera hágæða karbónatberg og samkvæmt upplýsingum BP nær forðabergið yfir meira en 300 ferkílómetra svæði. Til samanburðar er allt landsvæði sveitarfélagsins Reykjavíkurborgar, að Kjalarnesi meðtöldu, um 274 ferkílómetrar. Forðabergið nær því yfir svæði sem er að minnsta kosti um 10 prósentum stærra en Reykjavíkurborg.

Um átta milljarðar tunna – en ekki staðfestar olíubirgðir

BP hefur greint frá því að fyrstu áætlanir bendi til þess að um átta milljarðar tunna af olíuígildum geti verið í jarðmynduninni. Sú tala lýsir áætluðu magni kolvetna í jarðlögunum en er ekki það sama og staðfestar, vinnanlegar olíu- og gasbirgðir.

Áður en hægt verður að meta raunverulegt vinnanlegt magn þarf meðal annars að rannsaka:

• útbreiðslu og þykkt forðabúrsins,
• lekt og holrými bergsins,
• hlutfall olíu, gass og gasþéttis,
• þrýsting og hitastig,
• magn koltvísýrings í gasinu,
• og hvernig forðabúrið skiptist vegna sprungna og misgengja.

BP hefur því ákveðið að bora þrjár mats- og rannsóknarholur. Samkvæmt áætlun fyrirtækisins á borun þeirra að hefjast síðla árs 2026 eða snemma árs 2027 og ljúka á fyrri hluta árs 2027, að fengnum nauðsynlegum leyfum brasilískra stjórnvalda.

Koltvísýringur getur reynst áskorun

Eitt helsta óvissuatriðið er magn koltvísýrings, CO₂, í forðabúrinu. Fyrstu mælingar sýndu hækkað CO₂-innihald og sambærileg jarðlög á Santos-svæðinu hafa sums staðar reynst innihalda mjög mikið magn koltvísýrings.

Hátt CO₂-innihald getur gert vinnsluna flóknari og dýrari. Aðskilja þarf koltvísýringinn frá olíu og gasi og koma í veg fyrir losun hans út í andrúmsloftið. Ein möguleg lausn er að dæla honum aftur niður í jarðlögin, líkt og gert er við ýmis önnur djúpsjávarverkefni.

Koltvísýringur ásamt vatni getur jafnframt myndað kolsýru sem veldur tæringu í lögnum, lokum og vinnslubúnaði. Ef vinnsla hefst þarf því að velja efni, lagnakerfi og tæringarvarnir með hliðsjón af efnasamsetningu vökvans og þeim þrýstingi sem ríkir í kerfinu.

BP telur að CO₂-innihaldið sé viðráðanlegt, en endanlegt mat fæst ekki fyrr en rannsóknum á vökva og forðabúrinu er lokið.

Gæti orðið ný stór framleiðslumiðstöð

Bumerangue-blokkin er um 1.119 ferkílómetrar að flatarmáli. BP fékk réttindi yfir henni árið 2022 og er með 100 prósenta eignarhlut samkvæmt samningi um framleiðsluskiptingu við brasilíska ríkið.

Takist að staðfesta mikið vinnanlegt magn gæti Bumerangue orðið ný sjálfstæð framleiðslumiðstöð BP í Brasilíu. Fyrirtækið hefur meðal annars nefnt möguleikann á snemmbúnu framleiðslukerfi sem gæti gefið frekari upplýsingar um hegðun forðabúrsins áður en ráðist yrði í fulla uppbyggingu.

Áður en ákvörðun verður tekin um uppbyggingu og vinnslu þarf BP að ljúka frekari rannsóknum og matsborunum, staðfesta vinnanlegt magn kolvetna og meta tæknilega og fjárhagslega hagkvæmni verkefnisins. Uppbygging djúpsjávarvinnslu af þessari stærðargráðu getur tekið mörg ár.

Fundurinn styrkir stöðu Brasilíu sem eins mikilvægasta olíu- og gasframleiðslulands heims. Hann sýnir jafnframt að þrátt fyrir aukna áherslu á endurnýjanlega orkugjafa halda stærstu orkufyrirtæki heims áfram að fjárfesta verulega í leit og vinnslu olíu og gass á miklu hafdýpi.