Kjarnorka 2026 – Mistök að hverfa frá

Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, sagði í gær að það hefðu verið „strategísk mistök“ af hálfu ríkja Evrópu að hverfa frá notkun kjarnorku, sem væri áreiðanlegur, hagkvæmur og umhverfisvænn orkugjafi.

Ummæli von der Leyen féllu á sérstakri ráðstefnu um kjarnorkumál í París, og sagðist hún þar styðja að ríki Evrópu nýttu sér kjarnorku í auknum mæli. Þá myndi Evrópusambandið styðja við nýsköpun og þróun á tækni til þess að nýta kjarnorkuna betur.

Loftárásir Bandaríkjanna og Ísraels hafa leitt til hærra heimsmarkaðsverðs á olíu. Sagði von der Leyen að þegar kæmi að jarðefnaeldsneyti væri Evrópa nú nær alfarið háð „dýrum og óstöðugum innflutningi“, sem aftur græfi undan samkeppnisstöðu Evrópuríkja gagnvart öðrum heimsálfum.

Emmanuel Macron Frakklandsforseti kallaði einnig eftir því að ríki Evrópu nýttu sér kjarnorku til friðsamlegra nota. Sagði hann kjarnorkuna vera lykilinn að bæði sjálfstæði Evrópu í orkumálum, sem og að því að draga úr losun kolefnis út í andrúmsloftið. „Við sjáum það í núverandi samhengi alþjóðamála að þegar við treystum um of á jarðefnaeldsneyti er hægt að nota það til að beita þrýstingi, eða jafnvel til að grafa undan okkur,“ sagði Macron.

Ummæli Macrons og von der Leyen féllu sama dag og Valdis Dombrovskis, framkvæmdastjóri ESB í efnahagsmálum, sagði að sambandið styddi ekki hugmyndir um að aflétta viðskiptaþvingunum á olíu- og jarðgasframleiðslu Rússa, þrátt fyrir að orkuverð færi nú hækkandi.

„Við verðum að beita Rússland áfram hámarksþrýstingi,“ sagði Dombrovskis, en Trump Bandaríkjaforseti tilkynnti í fyrrakvöld að Bandaríkin myndu fresta sumum af refsiaðgerðum sínum á olíuframleiðslu Rússlands tímabundið vegna orkuverðsins.

Sagði Dombrovskis að afnám refsiaðgerða myndi einungis styrkja getu Rússa til þess að heyja stríð og þannig grafa undan Úkraínu.