Slóvakía, orkuskipti – Mikil tækifæri

Grein/Linkur: Mikil tækifæri í orkuskiptum í Slóvakíu

Höfundur: Gunnlaugur Snær Ólafsson

Heimild: 

.

Mynd – wikipedia.org 21.09.2026

.

Júní 2026

Mikil tækifæri í orkuskiptum í Slóvakíu

Íslensk þekking á jarðvarmanýtingu í fyrirrúmi

Ísland og Slóvakía hafa unnið saman að því að þróa áfram nýtingu á jarðhita til húshitunar. Fyrirtæki sem stofnað var af Íslendingum vinnur nú að því að byggja jarðhitaver þar í landi.

Fundur Denisa Saková efnahagsmálaráðherra Slóvakíu, Sigurður Atli Jónsson og Runólfur Oddsson kjörræðismaður. Samstarf Íslands og Slóvakíu á sviði jarðvarma hefur aukist mikið á undanförnum misserum. — Ljósmynd/Arctic Europe

„Við höfum fylgst mikið með þessum mörkuðum í Austur-Evrópu. Þar eru flest ríki með hitaveitur sem byggja reksturinn á jarðefnaeldsneyti. Þessu lönd standa frammi fyrir krefjandi verkefnum með tilliti til breytinga á orkugjafa,“ segir Sigurður Atli Jónsson, forstjóri Arctic Europe, dótturfélags Arctic Green.

Hann bendir á að um hríð hafi verið unnið að orkuskiptum í tengslum við húshitun í Slóvakíu en þar eru um 75 til 80% húsa hituð með hitaveitum sem brenna kolum eða gasi. Töluverð óvissa er tengd slíkri hitun því miklar verðsveiflur hafa verið á mörkuðum, en jarðvarmi myndi skila auknum fyrirsjáanleika í verðlagningu og auknu afhendingaröryggi.

„Það hefur verið gert talsvert til að kanna og kortleggja jarðhita í Slóvakíu undanfarin ár og margir styrkir hafa verið veittir til tilraunaborana. Þarna er töluvert um ágætar jarðhitaauðlindir sem henta til beinnar nýtingar,“ útskýrir Sigurður Atli.

Samstarf Íslands og Slóvakíu á sviði jarðvarma hefur aukist mikið á undanförnum misserum og átti Denisa Saková, efnahagsráðherra Slóvakíu, fund með Jóhanni Páli Jóhannssyni, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, vorið 2025. Í framhaldinu undirritaði Arctic Europe yfirlýsingu með MH Teplárensky holding um samstarf um uppbyggingu jarðhitaverkefna í Slóvakíu. „Næsta skref eru framkvæmdir og við höfum sýnt því áhuga að taka þátt í slíku.“

Góðar forsendur

Sigurður Atli segir nú verið að skoða ólík verkefni þessu tengt og ólíkar staðsetningar, en Arctic Europe mun bæði leggja til þekkingu og hugvit auk fjármagns. „Framkvæmdin verður fjármögnuð af báðum aðilum og er þetta er risastór áfangi og skiptir miklu máli að nýta þessa auðlind.“

Sigurður Atli segir aðgengi að markaðnum fyrir jarðvarma í Slóvakíu góðan því innviðirnir séu þegar til staðar í gegnum þau hitaveitukerfi sem hafa verið nýtt í áratugi. Þannig verði hægt að fara hratt í breytingar á orkugjafa. Erfiðara getur verið fyrir ríki í Vestur-Evrópu að ná álíka árangri.

„Í Þýskalandi er verið að vinna að því að leggja hitaveituinnviði frá grunni sem er mikið rask, sérstaklega í stórum borgum. Orkuskiptin standa og falla með því hvernig hitun er leyst, því hitun og kæling eru helmingur af orkuþörfinni.“