Álftanes – Úrbætur á fráveitu
Grein/Linkur: Álftanes – Úrbætur á fráveitu 2026
Höfundur: Vatnsiðnaður
.
Samsett mynd
.
Ágúst 2026
Álftanes – Úrbætur á fráveitu
Staðan á úrbætum á fráveitu Álftaness er á réttri leið en var þó enn óleystur samkvæmt Stöðuskýrslu fráveitumála 2024, sem Umhverfis- og orkustofnun gaf út í nóvember 2025.
Mynd gardabaer.is 29.08.2025
Í skýrslunni kemur fram að fráveita Álftaness, sem miðast við um 2.530 persónueiningar, hafi farið um rotþrær og sex útrásir til sjávar. Flestar útrásirnar lágu út í fjörur en við Hrakhólma rann skólpið óhreinsað út í sjó. Hreinsun fráveituvatns var ýmist engin eða takmörkuð við rotþrær og fráveitan uppfyllti ekki þær hreinsikröfur sem gerðar voru til hennar.
Þótt útrásin við Hrakhólma hafi verið lengri en margar eldri útrásir í fjörunum var fráveituvatnið þar ekki hreinsað með fullnægjandi hætti.
Árið 2024 samþykkti Garðabær deiliskipulagsbreytingu vegna nýrrar dælustöðvar við Hólmatún og Hrakhólma. Þar var gert ráð fyrir niðurgrafinni dælustöð og tímabundinni hreinsistöð sem tæki við skólpi sem áður rann óhreinsað um Hrakhólmaútrásina. Bráðabirgðahreinsunin á að standa þar til hægt verður að dæla skólpinu áfram í varanlegt hreinsivirki.
Mynd gardabaer.is 29.08.2025
Framkvæmdirnar voru boðnar út sumarið 2025. Tilboð Urðar og grjóts ehf., að fjárhæð 81,9 milljónir króna, var lægst og samþykkt af bæjarráði. Verkið fólst í jarðvinnu, uppsetningu dælu- og hreinsistöðvar, tengingu við núverandi útrás og lagningu 355 millimetra þrýstilagnar frá Breiðumýri að hreinsivirkinu.
Garðabær greindi frá því 29. ágúst 2025 að framkvæmdir væru hafnar. Brunnar fyrir nýju dælustöðina höfðu þá verið fluttir á svæðið og áætlað var að grafa þá niður í október eða nóvember sama ár.
Samhliða þessu hafa Garðabær og Veitur undirritað viljayfirlýsingu um að fráveita Álftaness verði síðar tengd Skerjafjarðarveitu. Þar með yrði skólpinu dælt áfram í sameiginlegt fráveitukerfi höfuðborgarsvæðisins og til hreinsunar í stað þess að því yrði veitt í sjó við Álftanes. Samkvæmt Umhverfis- og orkustofnun var vinna við þá lausn hafin þegar staðan fyrir árið 2024 var tekin saman.
Ekki hafa fundist opinberar upplýsingar sem staðfesta að dælu- og hreinsistöðin við Hólmatún hafi verið tekin í fullan rekstur, að allar sex eldri útrásirnar hafi verið lagðar af eða að tengingu við Skerjafjarðarveitu sé lokið. Þá hafa ekki fundist nýjar birtar mælingar sem sýna ástand fjörunnar eftir framkvæmdirnar.
Niðurstaðan í ágúst 2026 er því sú að úrbætur, sem lengi höfðu verið fyrirhugaðar, eru komnar á framkvæmdastig. Ekki er þó enn hægt að fullyrða á grundvelli opinberra gagna að losun óhreinsaðs skólps við Álftanes sé að fullu úr sögunni.
Heimildir
Umhverfis- og orkustofnun – Staða fráveitumála 2024
Garðabær – Dælu- og hreinsistöð við Hólmatún ásamt þrýstilögnum fráveitu
Garðabær – Brunnar fyrir dælustöð við Hólmatún, 29. ágúst 2025
Garðabær – Málsferill deiliskipulags vegna dælustöðvar við Hólmatún
Garðabær – Útboð og samþykkt tilboðs, 24. júní 2025
