Áform eru um að nýta hluta af jörðinni Lindarbæ 1a í Ásahreppi í Rangárvallasýslu sem landbúnaðarsvæði þar sem gras verði ræktað með lífrænum hætti, þar verði heyjað og búfé beitt. Jafnframt verði heimilt að framleiða rafmagn á svæðinu með sólarorku, fé verði á beit á sama svæði og raforkan seld inn á dreifikerfi Rarik.

Fulltrúar félagsins Íslenskar gagnavinnslu ehf., sem á jörðina, hafa kynnt þessi áform fyrir hreppsnefnd og íbúum Ásahrepps. Til að þau gangi eftir þarf að breyta aðalskipulagi hreppsins og deiliskipulagi Lindarbæjar og hefur verkfræðistofan EFLA unnið skipulagslýsingu vegna þess.

Í hreppsnefnd Ásahrepps var skipulagslýsingin samþykkt til kynningar og umsagna í samræmi við skipulagslög. Þá var haldinn íbúafundur á Laugalandi í desember þar sem fulltrúar félagsins kynntu áformin. Valtýr Valtýsson sveitarstjóri Ásahrepps segir að á fundinum hafi komið fram spurningar og vangaveltur en engin bein afstaða til málsins liggi fyrir.

Anna Jonna Ármannsdóttir, einn fultrúi Íslenskrar gagnavinnslu, segir við Morgunblaðið að ekki sé ljóst hvenær hægt verði að hefjst handa ef áformin ganga eftir. Vandinn sé sá að Skipulagsstofnun virðist gera þá kröfu, að ef framleidd er raforka sem seld er út á dreifikerfið skuli öllu svæðinu breytt í skilgreint iðnaðarsvæði. Verði það niðurstaðan sé ekki hægt að vera einnig með landbúnað á svæðinu.

Sólarsellur á 11 hekturum

Í skipulagslýsingunni, sem birt hefur verið í skipulagsgátt Skipulagsstofnunar, kemur fram að ætlunin sé að nýta um 11 hektara land undir sólarsellur sem muni þekja um 2,3 hektara svæði. Samtímis þeirri nýtingu sé áætlað að búfé sé á lífrænt vottaðri beit á sama svæði og geti leitað skjóls undir sellunum fyrir veðri. Erlendis sé komin umtalsverð reynsla á að hafa kindur á beit innan um og saman við sólarsellur. Það sé talið skaðlaust fyrir kindur þótt þær klóri sér, nagi eða sleiki sólarsellur og undirstöður þeirra. Raflagnir frá sólarsellum verði varðar fyrir búfé.

Anna Jonna segir að verið sé að innleiða samþættingu sólarsella og landbúnaðar um allan heim. Í umfjöllun í erlendum fjölmiðlum um slíka samþættingu kemur m.a. fram að það hafi marga kosti í för með sér að beita fé undir sólarsellum. Það haldi grasvexti undir sellunum í skefjum, bæti jarðveginn og hafi einnig góð áhrif á sauðféð.

Fram kemur í skipulagslýsingunni að miðað sé við að sólarorkuvinnsla verði sett upp í nokkrum áföngum á jörðinni, reiknað sé með fullum afköstum í byrjun árs 2029 og að framleiðslan verði þá 2,4 MW. Það er álíka mikil orka og framleidd er í litlum vatnsaflsvirkjunum á borð við Djúpadalsvirkjun á Norðurlandi og Þverárvirkjun á Vestfjörðum. Ætlunin sé að selja raforku inn á dreifikerfið og hafi viðræður verið í gangi við Rarik vegna þess.

Anna Jonna segir að Rarik geti þó í raun ekki flutt meira en 1,5 megavött frá svæðinu þótt það gæti borið mun meiri framleiðslu. Hún segir að sólarsellurnar verði fluttar inn bæði frá Danmörku og Þýskalandi. Í skipulagslýsingunni segir að allar sellurnar verði festar á grind sem sé fest niður í jörðina með jarðvegsskrúfum. Hægt er að stilla hæð grindarinnar og þar með sólarsellanna en á þessu stigi sé miðað við að hæð verði um 0,5 metrar yfir jörðu og upp í 3,5 metra hæð ofan til. Þyngd sellanna ásamt festingum og jarðvegsskrúfum sé áætluð um 20 kg að jafnaði á hvern fermetra. Auðvelt verði að fjarlægja sellurnar af landinu verði framleiðslu hætt. Erlendis séu í gildi tilskipanir um að endurvinna skuli sólarsellur þegar notkun þeirra er hætt. Öll byggingarefni sólarsella séu úr óbrennanlegum efnum eins og áli og stáli og kaplar úr eldhemjandi efnum.

Eyðijörð

Lindarbær 1a hefur verið í eyði um árabil og landið verið lítið nýtt undanfarin ár en helst þó til beitar. Á landinu er hús sem var byggt árið 1896 og er því friðað vegna aldurs. Húsið er í lélegu ásigkomulagi en í skipulagslýsingunni segir að Minjastofnun hafi veitt samþykki fyrir að farið verði í framkvæmdir til að gera húsið fokhelt og öruggt með því skilyrði að ekki verði gerðar breytingar á formi þess.

Þá sé áformað að reisa á jörðinni bílskúr, starfsmannahús, vélaskemmu og verkfæraskúr, spenni og geymslu fyrir raforku, auk sólarsellanna. Einnig verði ræktuð skjólbelti umhverfis svæðið og hafi samningur um það verið gerður við Land og skóg.