Sinopec Green Energy 2026 – Miljónir, hitun, kæling

Grein/Linkur: Þjónusta milljónir manna í Kína

Höfundur: Baldur Arnarson

Heimild: 

.

.

Apríl 2026

Þjónusta milljónir manna í Kína

Sinopec Green Energy, sameiginlegt félag kínverska orkurisans Sinopec Group og íslenska jarðhitafyrirtækisins Arctic Green Energy, stefnir að því að verða leiðandi þekkingarfyrirtæki í heiminum í hitun og kælingu með jarðvarma.

Samstarf Íslendinga og Kínverja sér milljónum Kínverja fyrir hitun og kælingu. Slíkt samstarf Íslendinga við aðra þjóð í orkumálum er án fordæma í sögu Íslands.

Þegar Morgunblaðið fylgdi Höllu Tómasdóttur í opinberri heimsókn hennar til Kína í október síðastliðnum gafst tækifæri til að kynna sér þetta samstarf sem fer fram undir merkjum Sinopec Green Energy.

Xin Charlotte Zhao varð alþjóðlegur forstjóri Arctic Green Energy síðasta sumar

Fyrirtækið var stofnað fyrir rúmum 19 árum. Vöxturinn hefur verið ævintýralegur og sér fyrirtækið nú yfir 700 þúsund heimilum fyrir hita í Kína og þjónustar um þrjár milljónir viðskiptavina. Starfsemin dregur úr losun koltvísýrings um sem svarar 6 milljónum tonna árlega en til samanburðar var heildarlosun Íslands árið 2024 um 4,78 milljónir tonna, ef landnotkun er undanskilin (uos.is). Fyrirtækið hefur um 600 starfsmenn í fullu starfi og um 1.400 starfsmenn í hlutastarfi á upphitunartímabilinu, sem hefst venjulega um miðjan nóvember og stendur til miðs mars.

Sinopec Green Energy er í meirihlutaeigu stórfyrirtækisins Sinopec (53,8%) en Arctic Green Energy á 46,2% hlut. Auk innviða sinna á Sinopec Green Energy yfir 230 einkaleyfi á sviði jarðhita og eru mörg þeirra, að sögn fulltrúa Arctic Green, meðal þeirra verðmætustu í greininni. Þetta hugvit knýr útrás Sinopec Green Energy á alþjóðlega markaði, þar á meðal til Sádi-Arabíu, Indónesíu og Ungverjalands. Með stöðugum vexti hefur Sinopec Green Energy orðið stærsta fyrirtæki heims á sviði hitaveitu og kælingar með jarðvarma en það starfar í 70 borgum í Kína og hyggur á aukin umsvif víða um heim

Sýnishorn af möguleikum

Sinopec Green Energy er umsvifamesta jarðhitafyrirtæki heims í hitun og kælingu með jarðvarma en það er með ríflega 1.100 djúpborholur og getur hitað og kælt 120 milljónir fermetra, sem jafngildir 4,6 gígavattstundum. Það hyggst auka umsvifin mikið og hefur fyrirtækið tryggt sér verkefni sem ná til ríflega 350 milljóna fermetra. Með því er vísað til gólfflatar þess rýmis sem er hitað upp eða kælt niður með jarðhita. Í stuttu máli sér Sinopec Green Energy aðallega um miðlæga upphitun með lághita jarðvarma, þar sem jarðvarminn þjónar sem grunnorka. Við jarðvarmann er bætt öðrum endurnýjanlegum orkugjöfum til að skila hita og rafmagni.

Nýlega heimsótti Morgunblaðið starfsstöðvar Sinopec Green Energy í Xiong’an. Svæðið nefnist á ensku Xiong’an New Area, en það sameinar Xiong-sýslu, Rongcheng-sýslu og Anxin-sýslu. Þangað á að flytja starfsemi frá Peking sem ekki tengist stjórnsýslunni, og þannig létta á höfuðborginni, en uppbyggingunni er ætlað að sýna fram á möguleika jarðhita í Kína.

100 kílómetra frá Peking

Xiong’an New Area í Hebei-héraði er um 100 km suðvestur af Peking og er auðvelt að ferðast þangað með háhraðalest. Héraðið er hannað til að vera dæmi um sjálfbæra borgarþróun. Við komuna á lestarstöðina kom fram að hún er hituð með jarðvarma frá Sinopec Green Energy sem gaf tóninn fyrir umfang starfseminnar. Leiðin lá næst í jarðhitaveitu, sem er neðanjarðar og fellur vel inn í borgarlandslagið, en hún safnar heitu vatni úr mörgum borholum á svæðinu og dreifir hita til nærsamfélagsins – bæði til fyrirtækja og íbúðahverfa. Jarðhitavökvinn fer í gegnum varmaskipta, hitar grunnvatn sem síðan er dreift til upphitunar áður en jarðhitavökvanum er dælt aftur niður í jarðhitageyminn.

Það á mikinn þátt í uppbyggingunni í Xiong’an New Area að miðstjórnin í Peking hyggst flytja þangað starfsemi frá höfuðborginni sem er ótengd stjórnkerfinu. Markmiðið er að draga úr þrengslum í Peking en ríkisstjórnin hyggst meðal annars flytja nokkur ríkisfyrirtæki og háskóla á svæðið. Jarðhitahituð lestarstöðin sem við komum til er dæmi um nýja samgönguinnviði á svæðinu, en á næsta ári verður ný jarðlestarlína tekin í notkun og það er þegar komin hraðbrautartenging.

Lærðu af Íslendingum

Wang Hao, borsérfræðingur hjá Sinopec Green Energy, ræddi við Morgunblaðið með aðstoð túlks en hann var beðinn um að lýsa starfseminni.

„Þetta er sameiginlegt verkefni Sinopec Green Energy og Xiong’an Smart Energy Company sem er ætlað að sýna fram á kosti jarðhitans. Við notum nýtingarréttindi á svæðinu til að skila hreinni orku um 10 km langa leiðslu en við lærðum af Íslendingum hvernig á að veita hita á fjarlægt svæði. Jarðvarminn sem er fluttur hingað fer í gegnum varmaskipta og hitar um fjórar milljónir fermetra.

Við köllum þetta sýniverkefni vegna þess að Xiong’an Smart Energy Company reiddi sig áður á gaskatla og hefðbundna hitagjafa. Með jarðhitatækni okkar höfum við smám saman hætt notkun gaskatla en á þessu svæði voru áður notaðar um þrjár milljónir rúmmetra af jarðgasi til upphitunar. Með því að skipta því út fyrir hreinan jarðvarma hefur verkefnið hlotið mikla viðurkenningu frá yfirvöldum á staðnum. Þegar við náum fullri afkastagetu er áætlað að árstekjur verði 120 milljónir renminbi (2,2 milljarðar króna) og á grunni þessa árangurs ætlum við að nota sama líkan okkar á 10 milljóna fermetra svæði innan Xiong’an New Area,“ sagði Wang.

.

.

Hófst á áttunda áratugnum

Hann útskýrði svo að forrannsóknir á jarðeðlisfræði svæðisins hafi hafist á áttunda áratugnum þegar stjórnvöld leituðu að olíu og gasi. Benti svo á að misgengi væru sterk vísbending um jarðhitaauðlindir.

„Við höfum tryggt okkur flestar hágæða jarðhitaauðlindir og vinnsluréttindi í Xiong’an New Area. Margar byggingar á þessum svæðum eru atvinnuhúsnæði. Þannig að fyrir utan framúrskarandi auðlindir höfum við sterkan markað. Nú býr rúm milljón manna í Xiong’an, en í framtíðinni verður búið að flytja marga spítala, skóla og fyrirtæki frá Peking á þetta svæði. Með allri þessari uppbyggingu mun íbúum smátt og smátt fjölga í 5 milljónir fyrir árið 2050.“

Hvernig myndir þú lýsa efnahagslegum ávinningi þessarar jarðhitatækni?

„Tæknin okkar er mjög hagkvæm enda höfum við framúrskarandi auðlindir – kjörhitastig fyrir hitaveitur og sterkan markað á vaxtarsvæði, sem ásamt háþróaðri tækni skapa traust viðskiptalíkan.“

Haukur Harðarson, stofnandi og stjórnarformaður Arctic Green, bætir þá við:

„Við erum auðvitað að keppa beint við hefðbundnar hitunaraðferðir sem sækja orku í jarðefnaeldsneyti en erum í auknum mæli að standa okkur betur, bæði hvað varðar verðstöðugleika og umhverfisáhrif.“

Hægt að endurnýja holurnar

Hversu lengi munu þessir innviðir endast?

„Jarðhitaholurnar ættu að endast í um 50 ár,“ segir Wang.

Haukur bætir við: „Eftir 50 ár verður hægt að hreinsa og endurnýja holurnar, sem gerir sjálfbæra nýtingu mögulega fyrir komandi kynslóðir. Með réttu viðhaldi mun jarðhiti endast á meðan kjarni jarðar er heitur.“

Er merkjanlegur munur á loftgæðum milli borga í Kína sem nota jarðhitaveitu og þeirra sem nota jarðefnaeldsneyti?

„Já, svo sannarlega,“ segir Wang. „Loftgæði í borgum sem nota jarðhita eru mun meiri og þar er himinninn heiðari og færri dagar með mengunarþoku. Breytingin er skýr og marktæk.“

Hvað finnst heimamönnum um þessa tækni?

„Þeir styðja hana eindregið. Áður fyrr brenndu íbúar kolum eða jarðgasi til að hita húsin sín yfir veturinn, sem olli mengun og miklum kostnaði. Nú er upphitun ódýrari og loftið og vatnið eru hreinni. Fólk kann mjög vel að meta þessa tækni.“

Mun eftirspurn eftir hreinni orku í Kína aukast eftir því sem íbúar venjast hreinna umhverfi?

„Já, að sjálfsögðu,“ segir Wang. „Hið svokallaða 30/60 markmið stjórnvalda – að ná hámarki kolefnislosunar fyrir 2030 og kolefnishlutleysi fyrir 2060 – mun flýta fyrir þessari þróun. Hlutur jarðefnaeldsneytis í orkusamsetningunni fer minnkandi, þannig að eftirspurn eftir hreinni orku mun óhjákvæmilega aukast,“ segir Wang.

Verkefnastjórinn Cui Baozhu er því næst spurður hvað hann sé starfandi í marga mánuði á ári, í ljósi þess að hitunartímabilið er hér um bil um 5 mánuðir. „Þrátt fyrir að hitunartímabilið sé aðeins fimm mánuðir vinn ég allt árið. Utan hitunartímabilsins sinnum við viðhaldi og sækjum inn á nýja markaði til að halda áfram að vaxa,“ segir Cui. Hópurinn fór því næst til Rencaijiayuan (Xincheng Community) jarðhitaveitustöðvarinnar.

.

.

Við íbúðakjarna

Stöðin er neðanjarðar í stórum íbúðakjarna og fellur vel inn í borgarlandslagið. Í heimsókninni var okkur boðið inn á heimili hjóna sem sögðu jarðhitaveituna hafa reynst þeim vel. Hitinn er leiddur inn í íbúðabygginguna þeirra með gólflögnum og því sjást engir ofnar innandyra.

Ferðinni lauk með heimsókn í höfuðstöðvar Sinopec Green Energy í Xiong’an. Stöðin reyndist vera mjög tæknilega fullkomin. Starfsmenn geta fylgst með fjölmörgum stöðvum í rauntíma og notað gervigreindarstýrð vélmenni til að hafa umsjón með afköstum kerfisins en það lágmarkar slysahættu og hámarkar rekstrarhagkvæmni.

Forseti Íslands boðinn velkominn

Tveimur dögum eftir heimsóknina til Xiong’an buðu Arctic Green Energy og samstarfsaðilar þeirra hjá Sinopec Group Höllu Tómasdóttur, forseta Íslands, velkomna í höfuðstöðvar Arctic Green Energy í Kína en þær eru á 27. hæð skrifstofuturnsins Fortune Financial Center, sem er nálægt China Zun – hæsta skýjakljúfi Peking.

Fyrr um daginn var Halla forseti heiðursgestur á alþjóðlegri ráðstefnu um jafnrétti kynjanna í Peking, þar sem hún sat við hlið Xi Jinping, forseta Kína, í ráðstefnusalnum. Það var því viðeigandi að ljúka heimsókninni til Kína með viðtali við Xin Charlotte Zhao, sem varð alþjóðlegur forstjóri Arctic Green Energy síðasta sumar, um samstarf fyrirtækisins við Sinopec Group í Kína. En áður en hún var ráðin síðasta sumar stýrði hún starfsemi Arctic Green Energy í Kína í rúmlega tíu ár og hafði umsjón með fjármálum og fjárfestingum hjá Sinopec Green Energy í 19 ár.

Hóf störf hjá Glitni

Geturðu sagt mér frá bakgrunni þínum?

„Þetta hefur verið löng vegferð,“ segir Charlotte. „Ef ég má byrja á byrjuninni: Ég lauk grunnnámi (frá Nankai-háskóla) í Kína, fór síðan til Bretlands í meistaranám (við Lancaster-háskóla) og gekk í kjölfarið til liðs við endurskoðunarfyrirtæki,“ segir Charlotte, sem útskrifaðist síðar einnig frá Harvard Business School.

„Þremur árum síðar sagði einn af samstarfsaðilum mínum mér frá tækifæri til að vinna fyrir íslenskan banka. Þannig gekk ég til liðs við Glitni banka í Sjanghaí, beint á móti (árbakkanum fræga sem á ensku nefnist) The Bund. Þetta var árið 2007, segir Charlotte. „Rúmu ári síðar var ég að koma úr flugi í viðskiptaferð, opnaði BlackBerry-símann minn og komst að því að bankinn hefði verið þjóðnýttur. Eftir þjóðnýtinguna gekk ég til liðs við starfshóp til að gera upp þær eignir sem eftir voru. Sem fjármálastjóri með yfirumsjón með jarðvarmaeignasafni bankans, fyrir hönd hagsmunaaðila, áttaði ég mig á því að þetta gæti orðið eitthvað stórt. Síðan skapaðist tækifæri til að verða fjármálastjóri sameiginlegs rekstrarfélags Sinopec Group og Arctic Green Energy. Það var árið 2009 og ég hef gegnt því hlutverki síðan.

Þurfti að selja eignir

Hið sameiginlega rekstrarfélag var stofnað árið 2006 og við höfðum stýrt þessu eignasafni í eignastýringu Glitnis í Sjanghaí. Í fjármálakreppunni (2008) þurfti bankinn að selja margar eignir, en ég hafði alltaf trú á því að þetta væri hágæðaeign. Ein helsta ástæðan var framtíðarsýnin um hreina orku í Kína. Hún bauð upp á sjálfbærni og gæði, og síðast en ekki síst studdu tvíhliða samskiptin hið sameiginlega rekstrarfélag – jafnvel þótt það væri í afskekktri borg, Xianyang í Shaanxi-héraði.“

Svo þú hefur verið fjármálastjóri síðan 2009?

„Já. Í upphafi var fyrirtækið mjög lítið, aðeins 30 til 40 manns, og sem fjármálastjóri hafði ég yfirumsjón með mörgu en það gaf mér tækifæri til að læra um boranir og verkefnastjórnun. Mikilvægast var að samstarf Íslands við Alþjóðabankann skapaði tækifæri, en bankinn styrkti aðferðir til að draga úr kolefnislosun og áleit jarðvarma frábæran valkost við jarðefnaeldsneyti. Mér fannst það mjög áhugavert, umfram hefðbundin fjármálastörf, og frá árinu 2009 hef ég tekið þátt í að hafa yfirumsjón með minnkun kolefnislosunar og nýjum aðferðum til að halda bókhald fyrir kolefnissparnað.“

Fyrirtækið hefur vaxið úr því að vera lítið fyrirtæki á kínverskan mælikvarða í að vera stórt jarðhitafyrirtæki á heimsvísu með næstum 1.000 hitaveitustöðvar. Geturðu stiklað á stóru?

„Til dæmis var hitunarsvæðið okkar 300 þúsund fermetrar árið 2006 en í lok þessa árs verður það orðið 120 milljónir fermetra.“

Nokkrir áfangar

Þannig að gólfflötur upphitaðra svæða hefur fjögurhundraðfaldast?

„Já. Og það sem er enn meira spennandi er að við höfum náð nokkrum áföngum. Árið 2009 var lykilár – við stækkuðum út fyrir Shaanxi-hérað til Hebei-héraðs, þar sem við fundum frábærar auðlindir í lítilli sýslu sem heitir Xiong-sýsla. (En í apríl 2017 tilkynnti miðstjórn Kína um stofnun Xiong’an New Area, sem sameinar sem áður segir Xiong-sýslu, Rongcheng-sýslu og Anxin-sýslu. Þangað á að flytja starfsemi frá Peking sem ekki tengist stjórnsýslunni og þannig létta á umferð í höfuðborginni.) Það var líka árið sem við hófum niðurdælingu en hún skapaði sterkt samkeppnisforskot og hjálpaði til við að tryggja langtímaforystu í sjálfbærri nýtingu á jarðvarma. Þaðan fór fyrirtækið virkilega að vaxa – úr einni borg í einu héraði í átta héruð og 70 borgir í dag.“

Og hversu marga viðskiptavini hafið þið núna?

„Ef við tökum með hitun fyrir sjúkrahús, skóla og stofnanir, höfum við ríflega þrjár milljónir viðskiptavina, flestir þeirra í íbúðarhúsnæði.“

Hvernig sérðu framtíðarvöxtinn fyrir þér?

„Við erum aðeins að nýta mjög lítinn hluta af möguleikum jarðvarmans en alls samsvarar hitunarsvæðið sem við náum yfir minna en 1% af heildarmöguleikunum.“

Þannig að jarðvarmageirinn í Kína gæti hundraðfaldast?

„Já. – Það er mikil þörf á hitun í Norður-Kína norðan við ósa Jangtse-fljóts. Hins vegar eru yfir 90% af hitaveitu knúin jarðefnaeldsneyti. Það eru líka miklir möguleikar í Suður-Kína – sunnan við ósa Jangtse-fljóts, þar sem vetur geta verið nokkuð kaldir, en ekki allir hafa hitun. Það eru gríðarleg tækifæri í að samnýta hitun og kælingu um allt land. Við teljum að hitun auki lífsgæði og að hún geti stutt við sjálfbæra þróun.“

Sömuleiðis að veita kælingu á hlýrri svæðum yfir sumarið?

„Já.“

Mun skapa skriðþunga

Hitunartímabilið á Xiong’an New Area-svæðinu, sem við heimsóttum, stendur frá hausti fram á vor. Myndi kæling lengja þjónustutímabilið?

„Já, svo sannarlega.“

Myndi það skapa meiri tekjur?

„Já, nýja tekjustrauma. Mikilvægast er þó að kolefnislosun hitaveitna í Kína mun skapa mikil sóknarfæri fyrir fyrirtækið. Eins og þú veist er Kína að draga úr kolefnislosun í iðnaði og orkugeiranum, en um 50% af frumorkunni fara í hitun og kælingu í borgum. Kína stefnir að því að ná hámarki kolefnislosunar fyrir árið 2030 og kolefnishlutleysi fyrir árið 2060. Kolefnislosun bygginga verður lykilatriði til að ná því markmiði.“

Í heimsókn okkar á Xiong’an New Area-svæðið sáum við vélmenni fylgjast með búnaði í stjórnstöðinni. Eruð þið í fararbroddi í tækniþróun?

„Já, við erum það. Tækni og einkaleyfi hafa alltaf verið lykilatriði. Jafnvel í upphafi, þegar arðsemin var ekki eins og hún er í dag, notuðu báðir hluthafar – Sinopec og Arctic Green – hagnað sinn til að endurfjárfesta í tækniþróun til að tryggja sjálfbærni. Þetta hugarfar knýr áfram útgjöld okkar til rannsókna og þróunar.“

Töluverð upphæð

Hversu margir starfa við rannsóknir og þróun?

„Við erum með um 20 manns í höfuðstöðvunum, auk teyma í dótturfélögum. Stærri dótturfélög hafa einnig sínar eigin undirdeildir fyrir rannsóknir og þróun.“

Hvað geturðu sagt mér um fjárfestingu ykkar í rannsóknum og þróun?

„Í lok síðasta árs hafði fyrirtækið varið samtals 250 milljónum renminbi til rannsókna og þróunar, sem jafngildir um 30-40 milljónum dollara. Það hefur því verið fjárfest fyrir töluverða upphæð.“

Hagnýt nálgun

Laun á sumum svæðum í Kína eru t.d. ekki sambærileg við laun slíkra sérfræðinga á Íslandi, sem undirstrikar umfang fjárfestingarinnar?

„Já, nákvæmlega. Sú tala felur einnig í sér fjárfestingar í prófunum, búnaði og öðrum tengdum kostnaði. Við leggjum í rannsóknum og þróun áherslu á hagnýtar, árangursríkar nýjungar sem bæta skilvirkni, sjálfbærni og sveigjanleika fyrir jarðvarma- og endurnýjanlegar orkulausnir okkar.

Margir af tæknisérfræðingum okkar starfa innan dótturfélaga. Þeir eru mjög vel menntaðir; við erum með um tíu manns með doktorspróf í rannsóknar- og þróunarteyminu og flestir starfsmenn eru með bakkalár- eða meistaragráðu. Þetta er sterk blanda af færu fagfólki sem sérhæfir sig í borunum, jarðhitageymum, nýtingu og hagkvæmniathugunum. Saman bæta þau stöðugt starfsemi okkar og skilvirkni. Á síðasta ári, þegar fyrirtækið stækkaði, hófum við metnaðarfullar áætlanir, þar á meðal þátttöku í rannsóknar- og þróunarverkefni á landsvísu fyrir ofurdjúpar boranir – allt að 5 kílómetra djúpar.“

Eru djúpboranir á döfinni?

„Já.“

Miða við 8% arðsemi

Hver er dæmigerð arðsemi af fjárfestingu í jarðvarmavirkjunum ykkar?

„Það viðmið okkar að fjárfestingar skili 8% arðsemi hefur haldist óbreytt í næstum 20 ár, með stöðugri ávöxtun sem studd er af fyrirsjáanlegri eftirspurn og lágum rekstrarkostnaði. Almennt er endurgreiðslutíminn um átta ár, enda þótt mörg verkefni séu arðsamari. Ef dreifikerfið nær til dæmis yfir styttri vegalengd, eða ef orkunotkun á svæðinu er meiri yfir hitunartímann, batnar endurgreiðslan. Þegar við byggjum mannvirki eru þau hönnuð með framtíðarvöxt í huga, þannig að þegar fleiri flytja inn á starfssvæðin aukast tekjurnar.“

Bætir arðsemina enn frekar

Þannig að meiri tekjur koma frá aukinni orkunotkun frekar en verðhækkunum?

„Já, nákvæmlega – með meiri notkun. Við höldum framúrskarandi nýtni í öllu kerfinu, þannig að rekstrarkostnaður helst stöðugur óháð orkunotkun. Það þýðir að aukin notkun leiðir beint til betri arðsemi.“

Stefnir fyrirtækið að því að verða leiðandi á heimsvísu í jarðvarmaorku?

„Já, langtímamarkmið okkar er að verða leiðandi þekkingarfyrirtæki á heimsvísu í jarðvarma,“ segir Charlotte að lokum.