Iðngreinar 2026 – Þekking, menntun, forsenda fagmennsku

Grein/Linkur:  „Þekking heldur iðngreinum lifandi“

Höfundur: Ólafur Ástgeirsson

Heimild: 

.

.

Janúar 2026

„Þekking heldur iðngreinum lifandi“

Ólafur Ástgeirsson

Í sextán ár hefur Ólafur Ástgeirsson starfað hjá Iðunni fræðslusetri þar sem hann gegnir stöðu leiðtoga bygginga- og mannvirkjagreina. Hann er byggingartæknifræðingur og húsasmiður að mennt með langa reynslu úr byggingariðnaði, bæði hjá verktökum og ráðgjafarfyrirtækjum. „Þegar maður dettur inn í þennan bransa þá fer maður einhvern veginn ekki úr honum aftur,“ segir Ólafur og brosir.

Bygginga- og mannvirkjagreinar innan Iðunnar eru fjölmennasta svið fræðslusetursins og ná yfir fjölda ólíkra iðngreina: húsasmíði, húsgagnasmíði, málaraiðn, múraraiðn, pípulagnir, dúkalögn og veggfóðrun. „Þetta eru mjög ólíkar greinar,“ segir Ólafur. „En þær eiga það sameiginlegt að þar skiptir fagmennska, öryggi og stöðug endurmenntun gríðarlega miklu máli.“

Símenntun sem forsenda fagmennsku

Ólafur leggur áherslu á að sí- og endurmenntun sé ekki valkostur heldur nauðsyn. „Fólk þarf einfaldlega að halda þekkingu sinni við,“ segir hann. „Annars missir maður tengsl við það sem er að gerast í greininni.“

Félagsfólk Iðunnar er þeir meðlimir iðnaðarmannafélaga sem greitt er af símenntunargjald til Iðunnar samkvæmt kjarasamningum. „Iðan er í raun fræðslusjóður iðnaðarins,“ útskýrir Ólafur.

Ný tækni og auknar kröfur

Meðal vinsælustu námskeiðanna undanfarin ár eru námskeið sem tengjast nýrri tækni, ekki síst gervigreind. „Við erum ekki að kenna fólki flókin tæknimál,“ segir Ólafur, „heldur hvernig hægt er að nýta gervigreind á hagnýtan hátt, til dæmis við að greina útboðsgögn eða skipuleggja verkefni.“

Hann leggur þó áherslu á að tæknin muni ekki leysa fólk í iðnaði af hólmi. „Það þarf alltaf mannlega hönd til að negla naglann.“

Jafnframt eru námskeið sem tengjast réttindum, leyfum og öryggismálum afar mikilvæg. Þar nefnir Ólafur meðal annars námskeið í brunaþéttingum, sprinklerlögnum og framkvæmdarferlum samkvæmt lögum og reglugerðum. „Þetta eru atriði sem skipta sköpum fyrir öryggi bygginga og gæði framkvæmda.“

Námskeið um raka og myglu í húsum hafa verið meðal þeirra allra vinsælustu. „Hundruð fólks hafa sótt þau í gegnum árin,“ segir Ólafur og nefnir einnig námskeið um verndun eldri húsa, sem haldin eru í samstarfi við Minjastofnun og Borgarsögusafn. Þar sækir almenningur einnig í auknum mæli fræðslu, enda áhugi á handverki og menningararfi vaxandi.

Sterk staða íslensks iðnaðarfólks

Að mati Ólafs stendur íslenskur byggingariðnaður sterkt í alþjóðlegum samanburði. „Íslenskt iðnaðarfólk er oft afar fjölhæft,“ segir hann. „Smæð samfélagsins hefur gert það að verkum að þau kunna margt og laga sig að ólíkum verkefnum.“

Hann er bjartsýnn á framtíðina og bendir á aukna aðsókn í iðnmenntun. „Ef við höldum áfram að byggja á þekkingu og fagmennsku, þá höfum við fulla ástæðu til að vera bjartsýn.“