Þórufoss, Laxá Kjós – Vatnshlot 104-797-R

• Staðsetning: Í Kjósarskarði, í Laxá í Kjós, um 40 km norðan við Reykjavík.

• Hæð: Um 18 metrar.

• Myndast af: Laxá í Kjós, stór og fræg laxá sem rennur til Hvalfjarðar.

• Einstakt einkenni: Fallið er í náttúrulegu, breiðu gili með miklum hraunmyndunum og mosa.

• Aðgengi: Fossinn er sjáanlegur úr fjarlægð frá þjóðvegi í gegnum Kjósarskarð og hægt er að ganga að honum frá sveitavegi (með leyfi landeigenda).

.

Laxá í Kjós – Áin sem myndar fossinn

• Upptök: Í Stíflisdalsvatni (og fleiri smávötnum) í fjöllunum norður af Kjós.

• Lengd: Um 25–30 km að lengd.

• Rennsli: Mjög stöðugt og tært vatn allt árið, mikið af lindavatni og jökulrennsli úr heiðunum.

• Fræg fyrir: Ein af þekktustu og bestu laxveiðiám Íslands – sögð með hæsta meðallaxi á stangir yfir mörg ár.

• Hnit: Fossinn er nálægt miðju árinnar, áður en hún fer um neðri Kjós og til sjávar í Hvalfjörð.

Laxveiði og lífríki

• Laxá í Kjós er einstaklega laxgeng – og það allar götur upp að Þórufossi, sem er náttúruleg hindrun fyrir lax.

• Yfir 90% laxveiða fara fram neðan við Þórufoss.

• Veiði fer fram eftir svæðum (svokölluðum „breiðum“) sem hafa nöfn eins og Hólabreiða, Lindarbakki, Bugða, o.fl.

• Silungur og bleikja finnast einnig, sérstaklega ofar í árkerfinu.

Saga og landfræði

• Fossinn og áin hafa verið nýtt af bændum og veiðimönnum í aldir.

• Laxá í Kjós var lengi í eigu stórbýla í Kjós, en hefur nú verið leigð til laxveiðiklúbba og einstaklinga með ströngu eftirliti og vernd.

• Kjósin sjálf er fornt byggðarsvæði, með landnámssögu og mikið af gömlum býlum (sbr. Meðalfell, Hóll, Kalastaðir)..

.

Þórufoss í kvikmyndum 

• Þórufoss var notaður sem tökustaður fyrir “heimili Forest Children” í þáttinum “The Laws of Gods and Men” (season 4, episode 6) í HBO-þáttunum Game of Thrones

• Þessi notkun hefur leitt til aukinnar athygli, og fossinn hefur síðar verið sýnilegur í ferðamannagöngum og ljósmyndavefjum .