Orkunotkun, hitaveita – Fjölbýlishús Reykjavík

Grein/Linkur:  Afkastalína fyrir orkunotkun í fjölbýlishúsi í Reykjavík

Höfundur: Sveinn Áki Sverrisson

Heimild: 

.

.

October 2023

Afkastalína fyrir orkunotkun í fjölbýlishúsi í Reykjavík

(Greinin sem er á ensku er þýdd yfir á íslensku með aðstoð gervigreindar)

Inngangur

Veitur hf. eru nú að endurnýja eldri hitamæla í húsum á þjónustusvæði sínu. Nýju mælarnir eru snjallmælir sem taka klukkutímamælingar á hitanotkun, rennsli jarðhitavatns, vatnshita, vatnsþrýstingi og orkunotkun og senda gögnin sjálfkrafa til höfuðstöðva.

Á vef Veitna undir „Mínar síður“ er hægt að skoða þessi gögn og fylgjast með notkun á heitu vatni og hitastigi vatns sem fer út úr húsinu. Nú er hægt að sjá notkun á hitaveitu í rúmmetrum (tonnum).

Þetta verkefni sýnir hvernig hægt er að búa til grunnlínu fyrir notkun á jarðhitavatni og verkfæri til að fylgjast með notkuninni.

Til að nýta þessi verkfæri sem best þarf hitakerfið að vera í jafnvægi og þrýstimunurinn í kerfinu rétt stilltur til að ná betri nýtingu á hitaveitu og betra inniloft. Einnig er mælt með að hafa sjálfvirka ofnventla (TRV) á ofnum í herbergjum.

Grunnskjalið er Tafla 1, sem er unnin í Excel. Hún líkist töflum sem orkuráðgjafar nota til að fylgjast með hitaveitunotkun. Taflan er fyllt mánaðarlega með tonnum af jarðhitavatni og fjölda gráðudaga fyrir sama mánuð. Út frá töflunni er hægt að reikna afkastalínu byggingarinnar. Notuð er línuleg aðhvarfsgreining til að finna jöfnu fyrir vatnsnotkun. Mynd 1 sýnir afkastalínu þar sem y-ásinn er m³ af hitaveitunotkun á mánuði og x-ásinn er gráðudagar. Sjálfvirkir ofnventlar eru notaðir í stofu og eldhúsi. Þó punktar falli vel á línuna getur kerfið samt verið ójafnvægi.

Við nánari skoðun á línunni í Mynd 1 sjást tveir punktar sem víkja frá línunni – annar fyrir ofan og hinn fyrir neðan. Punkturinn fyrir neðan er í mars og hinn fyrir ofan í janúar. Þessir mánuðir voru mjög kaldir, ásamt desember. Í mars var notkun mun minni en búist var við miðað við gráðudaga – hún hefði átt að vera 250 m³ en var aðeins 180 m³, munur upp á 70 m³. Engin skýr skýring er nema að ofnventlar hafi verið stilltir of lágt. Það sem var sérstakt við mars var mjög sólríkt veður – 200 sólartímar, sem er óvenjulegt. Mat mitt er að sólin hafi hitað inniloftið í gegnum glugga og minnkað þörfina fyrir hitaveitu um 70 m³. Sjálfvirku ofnventlarnir í stofunni skipta miklu máli við að nýta sólarhita – þeir loka fyrir ofna þegar innihiti hækkar.

Í desember voru flestir gráðudagar ársins – 555 – og mest notkun á hitaveitu, 300 m³. Meðalhiti í desember var -4°C, en í janúar -2°C. Gráðudagar samsvara því ekki alveg, en í janúar voru þeir 490 og notkunin 350 m³. Ef allt hefði verið eðlilegt hefði janúar átt að vera 265 m³, sem er 85 m³ umframnotkun, eða 5% aukning, sem jafngildir um 15.000 kr. Mars vegur upp umframnotkunina með sólargeislun.

Við kuldaköst er best að fylgjast með afturhitastigi hitaveitunnar til að sjá hvort notendur auki rennsli í ofnum.

Niðurstaða

Áætluð orkunotkun fyrir árið, samkvæmt línunni í Mynd 1, er: y = 0.5134∙x + 18.923 = 0.5134∙3192 + 18.923 = 1656 m³ af hitaveitu.

Gluggar í byggingunni hafa verið endurnýjaðir með hærra U-gildi. Nú þarf að halda áfram að fylgjast með notkun hitaveitu og með þessari jöfnu er hægt að reikna út orkusparnað sem mismun á milli þessarar jöfnu og nýrrar línu sem teiknuð er út frá nýjum gögnum, aðlagað að gráðudögum.