Tröllafoss Leirvogsá 2 – Vatnshlot 104-807-R

Grein/Linkur:  Tröllafoss Leirvogsá 2 – Vatnshlot 104-807-R

Höfundur:  Vatnsidnadur.net

Heimild:  

.

Tröllafoss – Nóvember 2020

.

Maí 2025

Tröllafoss Leirvogsá

Djúpt í skjóli gróðursæls gils, þar sem Leirvogsáin rennur tignarlega í átt til sjávar, fellur Tröllafoss með mikilli reisn. Þar rennur áin úr hrauninu niður um gljúfrabakka og skapar stórbrotið sjónarspil þar sem kraftur og kyrrð renna saman í eitt.

Fossinn sjálfur er ekki sá hæsti í landinu – rétt um tíu metra – en hann bætir það upp með nærveru sem dregur mann til sín líkt og hann segi forna sögu. Umhverfið er gróið mosa og lyngi, þar sem fornar hraunmyndanir líkjast tröllum sem gæta fossins í þögn og virðingu. Ekki að ástæðulausu ber fossinn nafnið Tröllafoss – goðsagnakenndur, huldinn, og með andrúmsloft sem lætur mann gleyma stund og stað.

Gljúfrið sem fossinn fellur í hefur myndast á löngum tíma, þar sem vatnið hefur grafið sig niður í hraunið og mótað hrjúfa en mjúka kverk náttúrunnar. Leirvogsáin, lífæð þessa staðar, á upptök sín við Leirvogsvatn og flytur með sér líf og sögur úr fjalllendinu í norðaustri. Hún er þekkt sem laxveiðiá, og við Tröllafoss lýkur göngu laxfiska upp ána – hér stendur náttúran vörð.

Þegar þú stendur við brún fossins og horfir yfir gljúfrið, heyrir í nið fossins og finnur ferskan ilm úr mold og mosa, þá skilurðu að Tröllafoss er ekki bara náttúrufyrirbæri – hann er hluti af anda landsins.

• Staðsetning: Um 36 mínútna akstur frá Reykjavík, innan við 3 km norðaustur af þjóðvegi 36, nálægt Skeggjastaðabæ og upp frá Leirvogsvatni 

• Hæð: Um 10 metra foss, sem steypist niður í djúpa gljúfru .

• Á: Leirvogsá, 12 km löng, rennur frá Leirvogsvatni til Leirvogs. Fossinn er þekktur sem hindrun fyrir laxgöngu — lax fer ekki upp fyrir hann 

• Líf í ánni: Þekkt lax- og bleikjuá t.d. voru 1.173 laxar veiddir árið 2008 

Náttúra og umhverfi

• Fossinn er falinn inni í umhverfi sem einkennist af hraungrýti, gróskumiklum mosa og þröngu gljúfru, sem skapa djúpa, leyndardómslega stemmingu .

• Nafnið Tröllafoss kemur frá því að steinmyndanir í gljúfrinu líkjast tröllum, sem er sterkur hluti af íslenskri þjóðsagnaljóðfræði

.

Aðgengi og gönguleið

• Aðgengi: Hægt að aka niður malarveg (4×4 æskilegt) eða leggja bílnum við þjóðveginn og ganga (~1–2 km) að fossinum .

• Stíga-og gönguleiðir: Óformlegir slóðar fylgja gljúfrinu meðfram ánni. Auðvelt að koma sér að efri brún fossins og meira krefjandi að komast niður með varúð

.

.

.

.

.

Straumvatnshlot: Leirvogsá 2 Vatnshlot 104-807-R – Smella á mynd til að skoða vatnshlotið frekar. Mynd – vatnavefsja.vedur.is 5.05.2025

.

Nóvember 2020

.

.