Skýringuna er að finna í brennisteinsríkum efnasamböndum í þessu vinsæla grænmeti en þau eru vita skaðlaus og hverfa fyrr en varir.
Að öllu jöfnu eru það úrgangsefni á borð við þvagefni, sölt og önnur lífræn efni sem ljá þvagi dæmigerða lyktina sem allir þekkja.
Lyktin ætti þó ekki að vera of sterk og einkenni lyktarinnar kann að gefa mikilvægar upplýsingar um ofþornun, fæðu, sykursýki, sýkingar, lyfjainntöku og fæðubótarefni.
Innihaldsyfirlit
- Ef þvagið lyktar af ammoníaki
- Ef þvagið gefur frá sér sæta lykt
- Ef þvagið gefur frá sér fisklykt
- Ef þvagið lyktar af pensilíni
- Er meiri lykt af þvaginu á breytingaskeiðinu?
- Þess vegna myndast froða í þvaginu
- Hvernig á þvag að vera á litinn?
- Þannig má eyða þvaglykt úr rúmdýnu
Ef þvagið lyktar af ammoníaki
Þvag gefur yfirleitt frá sér lykt af ammoníaki en sterkari lykt en venjulega kann að gefa til kynna að líkaminn hafi ofþornað og orðið fyrir vökvaskorti sem táknar að þvagið verður einfaldlega í sterkari upplausn en ella. Sumir segjast finna ediklykt af þvaginu við þessar aðstæður.
Ráðlegt getur verið að drekka meiri vökva en einnig má ráða bót á illa lyktandi þvagi með þessum ráðum:
- C-vítamín: Ascorbínsýran í C-vítamíninu kann að hafa áhrif á sýrustig þvagsins og koma í veg fyrir blöðrubólgu sökum þess að skilyrði bakteríanna versna. Sumir eru einnig þeirrar skoðunar að sýran komi að gagni gegn illa lyktandi þvagi.
- Ósykraður trönuberjasafi: Rannsóknir hafa leitt í ljós að virku innihaldsefnin í trönuberjasafa hafa fyrirbyggjandi áhrif á þvagfærasýkingar og blöðrubólgu.
Mjög stæk ammoníaklykt kann að vera til marks um þvagfærasýkingu. Ef lyktin er mjög sterk og dofnar ekki, skyldi leita til heimilislæknis.
Ef þvagið gefur frá sér sæta lykt
Sæt lykt af þvaginu kann að stafa af því að viðkomandi hafi neytt fæðutegunda með miklu sætuinnihaldi, á borð við gosdrykki, sælgæti eða kökur.
Ef lyktin af þvaginu er sæt og minnir á poppkorn eða morgunkornið „Gullkorn“ kann það að vera til marks um ómeðhöndlaða sykursýki sem jafnvel hefur enn ekki verið sjúkdómsgreind.
Sykursýki hefur áhrif á blóðsykurgildið og veldur að sama skapi hækkuðu ketóngildi. Umframsykurinn og aukalegt ketónmagnið finnur sér leið inn í þvagið vegna þess að nýrun eiga í basli með að flokka sykurinn frá. Þess vegna kemur mjög áleitin lykt af „Gullkorni“ þegar við höfum þvaglát.
Hækkað sykurmagn í þvagi (blóðsykurshækkun) má iðulega greina ásamt öðrum einkennum um sykursýki. Þau eru:
- Mikil þreyta
- Tíð þvaglát
- Viðvarandi sultur eða þorsti
- Skyndilegar sjónbreytingar
- Sár sem gróa hægt
- Sveppasýking eða kláði við kynfæri
Ef þvagið gefur frá sér fisklykt
Ef þvagið lyktar af fiski kann það beinlínis að stafa af því að viðkomandi hafi nýlega innbyrt fisk, aspas eða kál sem hefur bein áhrif á lykt þvagsins með því að yfirfæra efnasambönd þessara fæðutegunda yfir í þvagið.
Þvagfærasýking og skeiðarbólga geta raunar einnig orsakað bakteríur í þvagi og haft í för með sér lykt sem minnir á fisk.
Þá er einnig til kvilli sem á fagmáli kallast „trimethylaminuri“ og nefndur hefur verið fiskfýluheilkenni á íslensku. Um er að ræða sjaldséða efnaskiptatruflun sem stafar af því að líkaminn er ófær um að brjóta niður trímetýlanalín, efnasamband sem myndast í tengslum við meltingu ýmissa fæðutegunda í líkingu við egg, fisk og baunir.
Þetta ástand getur leitt af sér uppsöfnun og losun trímetýlanalíns með svita, andardrætti og þvagi.
Aðrar ástæður geta verið:
- Blöðruhálskirtilbólga (langvinn bólga í blöðruhálskirtli)
- Nýrnasteinar
- Lifrarsjúkdómar
- Fenýlketónúría (PKU)
- Tríkómónassýking (sýking í skeið)
Ofangreinda kvilla er hægt að lækna með sýklalyfjum, breytingum á lifnaðarháttum ellegar sérlegu mataræði.
Ef þvagið fer að einkennast af fisklykt án nokkurrar augljósrar ástæðu, svo sem eins og vegna fæðu eða ofþornunar, er mikilvægt að leita læknis.
Ef þvagið lyktar eins og pensilín
Pensilín getur hæglega haft áhrif á lyktina af þvaginu þar sem sum af innihaldsefnum lyfsins eiga rætur að rekja til myglusvepps.
Fyrir vikið getur þvagið gefið frá sér lykt sem minnir á ger. Slíkt er með öllu skaðlaust og lyktin ætti að hverfa þegar lyfjatökunni er hætt.
Gefur þvagið frá sér meiri lykt á breytingaskeiðinu?
Þvag sem lyktar, svo og útferð á breytingaskeiðinu, kann að vera til marks um grindarholsbólgu.
Estrógenmagnið minnkar á breytingaskeiðinu og þetta kann að hafa í för með sér þurra slímhúð í konum.
Grindarholsbólga hefur oft í för með sér þurrar og viðkvæmar slímhimnur en slíkt eykur hættu á að bakteríur eigi greiða leið.
Fyrir vikið finnst mörgum konum á breytingaskeiðinu þvag þeirra lykta öðruvísi en ella.
Þess vegna myndast froða í þvaginu
Ef froða myndast í þvaginu er full ástæða til að ganga úr skugga um hvað veldur en yfirleitt er ekki um neitt alvarlegt að ræða. Þetta ástand er yfirleitt fylgifiskur ofþornunar eða gerir vart við sig eftir mikil þvaglát sem gerir það að verkum að þvagið verður í sterkari upplausn en ella.
Þvag sem froða myndast í kann að stafa af miklu magni próteins eða sykurefna. Ástandið kann að vera til marks um nýrnasjúkdóma ef það varir við lengi.
Þá getur þvagfærasýking einnig orsakað froðu í þvagi sökum örverumyndunar.
Ef froðan verður viðvarandi í þvaginu skyldi leita læknis til að láta skoða þvagið og hugsanlega þyrfti jafnframt að gera frekari rannsóknir sem leitt geta í ljós orsök vandans.
Hvernig á þvagið að vera á litinn?
Þvagið á helst að vera gult að öllu jöfnu.
Litur þvagsins getur verið allt frá ljósgulum lit, ef þvagið er ekki í sterkri upplausn, yfir í appelsínugult/brúnleitt, ef þvagið er í sterkri upplausn.
Brúnleitt þvag er til marks um að viðkomandi hafi neytt of lítils vökva eða sé með blóð í þvaginu. Dökki liturinn gefur að sjálfsögðu til kynna að þörf sé fyrir að drekka meira vatn en getur einnig táknað að rétt sé að leita læknis ef aukin vökvaneysla breytir litnum ekki.
Litur þvagsins getur verið breytilegur yfir sólarhringinn (að öllu jöfnu er þvagið dekkra að morgni dags) og þess ber að geta að rauðrófur geta gert þvagið rauðleitt á litinn.
Ef þvagið er alveg litlaust skyldi takmarka vatnsdrykkju til þess að ekki sé hætta á að mikilvæg steinefni og bætiefni skolist úr líkamanum.
Þannig má eyða þvaglykt úr rúmdýnu
Ef barn hefur vætt rúmið skyldi þrífa dýnuna með ediki og vatni.
1. Blandið saman vatni og ediki í jöfnum hlutföllum
2. Berið blönduna á blettinn með hreinum klúti
3. Fjarlægið umframvökva með þurrum klúti
Ef bletturinn eða lyktin varir við skal endurtaka ferlið. Reynið að forðast að nudda fast því annars gæti þvagið gengið lengra inn í dýnuna.
.
